Gần một tháng qua, kể từ ngày Ủy ban Cá nước đưa ra cam kết, từ đầu tháng 7/2011, các doanh nghiệp sẽ mua cá tra nguyên liệu loại đủ tiêu chuẩn chế biến xuất khẩu với giá sàn 26.000 đồng/kg, và cố gắng mua hết lượng cá quá lứa khoảng 30.000 tấn trong tháng 7 nhằm chia sẻ khó khăn với người nuôi cá. Tuy nhiên, đến nay, tình hình giá cả và tiêu thụ cá tra vẫn chưa có tiến triển tích cực.

Mấy ngày qua, nhiều hộ nuôi cá tra ở Tiền Giang, An Giang, Đồng Tháp, ... vô cùng thất vọng trước những cam kết "gỡ khó" cho người nuôi cá tra của các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu, khi hiện nay lượng cá traquá lứa vẫn chưa được thu mua và giá cá tra vẫn tiếp tục giảm mạnh.

Ông Nguyễn Văn Bé - xã Hòa Hưng, huyện Cái Bè (Tiền Giang) rầu rĩ nói: "Trước đây, tôi có nghe thông tin các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu hứa sẽ mua cá tra đạt chuẩn xuất khẩu (loại cá 0,8con/kg) với giá 26.000 đồng/kg, trong khi thời điểm này cá tra trên thị trường có giá 24.000-24.500 đồng/kg. Nhưng đến nay, loại cá nhỏ này chỉ còn 21.500 - 23.000 đồng/kg. Với giá thành sản xuất cá tra khoảng 25.000 đồng/kg, hiện hàng loạt hộ nuôi cá ở ĐBSCL đang chịu lỗ rất nặng".

Theo ngành nông nghiệp các tỉnh ĐBSCL, hiện tình hình tiêu thụ cá tra cũng gặp rất nhiều khó khăn do nhiều người thiếu vốn đầu tư phải kêu bán cá chốt lỗ, nhưng chẳng doanh nghiệp nào chịu mua, mà cứ hẹn tới hẹn lui. Khi cá không bán được và đang phải ngày ngày trả lãi cho ngân hàng, nhiều nông dân đang ôm số nợ không nhỏ, có nguy cơ phá sản, treo ao. Ông Phan Văn Đực - xã Nhị Mỹ, huyện Cai Lậy (Tiền Giang) cho biết: "Nghe nhiều người nói cá trên một kilogam giờ rất khó bán nên ao cá của tôi mới đạt 800-850gram/con đã kêu bán rồi. Thế mà, mấy ngày nay chưa có thương lái nào chịu mua. Nếu tình trạng này kéo dài, chắc cá tôi cũng sẽ trở thành cá quá lứa".

Trong khi đó, những hộ tồn đọng lượng cá tra quá lứa còn bi đát hơn. Bởi các nhà máy chế biến không thèm để ý tới, buộc người nuôi phải tự thu hoạch mang ra các chợ bán lẻ cho các tiểu thương với giá 25.000-27.000 đồng/kg. Tuy nhiên, số lượng cá tiêu thụ được rất hạn chế nên chưa giải quyết được đáng kể sản lượng cá tồn đọng trong dân.

Lý giải điều này, nhiều đại diện các doanh nghiệp chế biến cá tra xuất khẩu cho rằng, hiện thị trường châu Âu đang vào thời gian nghỉ hè nên các nhà nhập khẩu giảm mạnh đặt hàng, từ đó số lượng xuất khẩu giảm và giá cá tra nguyên liệu cũng "rớt" theo.

Trước những bất ổn trong tiêu thụ cá tra, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông dự kiến sẽ tổ chức hội nghị bàn giải pháp tháo gỡ đầu ra cho cá tra, đồng thời triển khai kế hoạch sản xuất và xuất khẩu cá tra những tháng cuối năm 2011 vào ngày 22-7 tại Thành phố Cần Thơ.